Tranh bích họa là gì? Những ưu điểm và lợi ích từ bích họa mang lại

Hiện nay, bạn có thể thấy tranh bích họa ở khắp mọi nơi. Với nhiều chủ đề đầy tính sáng tạo và nghệ thuật. Sự xuất hiện và mức độ phổ biến của dòng tranh này tạo nên những khu phố bích họa, ngõ bích họa, đường bích họa,… Những địa điểm này sẽ trở thành địa điểm check in thu hút nhiều người, đặc biệt là giới trẻ.

Xuất hiện nhiều là thế, tuy nhiên không phải ai cũng biết bích họa có nghĩa là gì? Vẽ tranh bích họa là gì và ưu điểm của dòng này? Vậy hãy cùng Chọn Thợ theo dõi bài viết để hiểu hơn về loại tranh này. Đồng thời nhìn ngắm một số mẫu tranh bích họa đẹp độc đáo nhé!

Bích họa có nghĩa là gì ?

“Bích họa” (fresco) là nghệ thuật vẽ tranh trên tường được thực hiện trên một diện tích lớn. Thường là tường, vách hoặc trần nhà bằng kỹ thuật vẽ trên vữa vôi. Nước pha phẩm màu được dùng để tô lên mặt vữa khi vữa còn ướt.

Danh từ fresco (tiếng Ý: affresco) có nghĩa là “tươi mới/sống” hàm ý vữa ướt. Tương phản với fresco-secco (hoặc secco) là kỹ thuật vẽ trên vách trát vữa đã khô

Còn với tiếng Việt, bích họa theo từ nguyên gốc Hán Việt (壁畫) có nghĩa đơn giản là “tranh tường”. Trong khi tiếng Hán hiện đại gọi là “thấp bích họa” nghĩa là “tranh tường ướt”.

Thời gian gần đây tại Việt Nam, bích họa bùng phát mạnh mẽ khắp nơi. Hình thức nghệ thuật này không còn là sân chơi riêng của giới hội họa, họa sỹ nữa. Mà đã trở thành trào lưu của đông đảo một bộ phận giới trẻ.

Vẽ tranh bích họa là gì ?

Kỹ thuật vẽ tranh bích họa đã xuất hiện từ rất lâu và được ứng dụng rất nhiều trong nghệ thuật trang trí. Với nhiều đề tài khác nhau từ tôn giáo, thần thoại, văn hóa đến đời sống,… Có hai loại kỹ thuật bích họa phổ biến là: Buon fresco và Fresco-secco.

Buon Fresco

Dịch từ tiếng Ý có nghĩa là “bức bích họa tốt”. Đây là phương pháp vẽ tranh bích họa phổ biến nhất và thành thạo được kỹ thuật này rất khó. Nó đòi hỏi người họa sĩ phải làm việc với sự tự tin và tốc độ cao.

Trong mỗi bức tranh bích họa, họa sĩ sẽ phải quét bột màu trộn với nước lên một lớp thạch cao ướt. (Gọi là “Intonaco” nghĩa là “thạch cao” trong tiếng Ý). Khi nó khô đi thì các liên kết hóa học của các sắc tố cùng với thạch cao. Sẽ tạo ra được một bức họa hoàn chỉnh có độ bền lâu trong nhiều thế kỷ.

Mỗi ngày, họa sĩ chỉ làm được một khu vực của intonaco, được gọi là “Giornata” (tiếng Ý nghĩa là “một ngày làm việc”). Được trát lên một phần của bức tường, người họa sĩ phải vẽ xong trên đó trước khi nó khô. Vì thế không được có lỗi, và các phần vẽ hỏng phải bị cắt đi, trát lại và vẽ lại. Và công đoạn của những ngày khác nhau sẽ có thể được nhìn thấy trên một bức bích họa fresco lớn. Bởi một loại đường nối tách biệt với các phần liền kề còn lại.

Fresco Secco

Trong tiếng Ý nghĩa là fresco khô: là một kỹ thuật vẽ tranh bích họa ít được dùng hơn. Các sắc tố sẽ được trộn với một chất kết dính dạng keo. Sau đó được bôi trực tiếp lên bề mặt thạch cao khô. Phương pháp này có một lợi thế là tạo ra nhiều màu sắc rực rỡ hơn buon fresco nhưng độ bền lại kém hơn. Màu vẽ sẽ bong ra khỏi thạch cao, thường thì tuổi thọ của những bức tranh này không dài.

Ngoài ra, còn có một loại kỹ thuật bích họa nữa là mezzo-fresco. Loại này được thực hiện trên thạch cao/vữa gần khô, đủ chắc chắn để ngón tay cái không bị hằn. Tuy nhiên Vào cuối thế kỷ 16, đa số các bức họa này đã bị thay thế.

Ưu điểm của tranh bích họa

Tranh bích họa có nhiều ưu điểm nổi bật, khiến nó trở thành một lựa chọn hấp dẫn. Cho những ai yêu thích nghệ thuật và muốn một không gian sống độc đáo.

• Tính nghệ thuật cao: Phải là một người họa sĩ thực thụ mới có thể vẽ được tranh bích họa. Dòng tranh này thể hiện được sự sáng tạo và tài năng của người nghệ sĩ.
• Đề tài và phong cách đa dạng: Tranh có thể miêu tả cảnh quan thiên nhiên. Kể về những câu chuyện thần thoại, những nhân vật lịch sử, biểu tượng văn hóa hay thông điệp xã hội,…
• Độ bền lâu dài: là một loại tranh có tuổi thọ cao, có thể tồn tại hàng trăm năm. Do được kết hợp với vữa nên tranh bích họa rất khó bị phai màu hay bong tróc. Đồng thời có thể chịu được các yếu tố thời tiết và môi trường. Không bị ảnh hưởng nhiều bởi ánh sáng hay độ ẩm, không mất đi giá trị nghệ thuật.
• Tính thu hút: Các bức bích họa thường được vẽ trên các diện tích lớn và công khai. Nên có thể thu hút sự chú ý và quan tâm của người xem.
• Tính thẩm mỹ: Tranh bích họa cũng có thể làm sống động và đa dạng hóa không gian sống. Chúng có thể tạo nên những con phố nghệ thuật hay những công trình kiến trúc độc đáo.

Lịch sử ra đời bích họa

Vẽ bích họa xuất hiện sớm nhất vào năm 2000 TCN. Được người Minoan tạo ra, trong nền văn minh thời cổ đại đồ đồng Crete. Bức bích họa nổi tiếng nhất thời đó có tên là “The Toreador”. Các bức bích họa đầu tiên cũng được vẽ ở Maroc và Ai Cập.

Frescos ở Ai Cập cổ đại được tạo nên bởi rất nhiều mục đích. Trước hết là để trang trí các tòa nhà, tượng đài, các bức tường trong lăng mộ. Sau đó người ta dùng tranh bích họa để kể một câu chuyện, chuyển tiếp một thông điệp. Hoặc ghi lại một khoảnh khắc lịch sử hay một chuỗi sự kiện nào đó. Người Ai Cập cổ đại đặc biệt ưa chuộng phương pháp secco. Các nền văn minh sau đó đã hoàn thiện kỹ thuật này và cuối cùng phát triển phương pháp buon fresco thường thấy ở khắp châu Âu.

Các bức tranh bích họa cũng phổ biến trong nghệ thuật Hy Lạp. Cũng như văn hóa Etruscan và trong cả nghệ thuật La Mã. Và chúng chủ yếu được thực hiện theo phong cách Buon fresco. Nghệ thuật Cơ đốc giáo ban đầu ở Rome cũng có những bức tranh Fresco vô cùng độc đáo.

Bích họa cũng phổ biến với các nghệ sĩ trên khắp Địa Trung Hải cổ đại và ở Thổ Nhĩ Kỳ. Những ví dụ ban đầu về nghệ thuật bích họa Phật giáo được hoàn thành từ những năm 200 TCN đến năm 1100 SCN. Được phát hiện ở các hang động Ajanta và tại đền Brihadisvara ở Ấn Độ.

Điểm khác biệt giữa tranh bích họa và tranh vẽ tường

Tuy đều được vẽ trên tường, tuy nhiên tranh bích họa và tranh vẽ tường vẫn có những điểm khác biệt như:

• Khái niệm

Tranh bích họa: là nghệ thuật vẽ tranh trên tường hoặc trên vách với diện tích quy mô lớn.

Vẽ tranh tường: cũng là nghệ thuật vẽ tranh trên tường, trên trần. Nhưng áp dụng được mọi quy mô với các kích cỡ to, nhỏ khác nhau.

• Kỹ thuật

Tranh bích họa: thường được thực hiện bằng kỹ thuật Buon fresco (vẽ trên vữa ướt) hoặc Fresco-secco (vẽ trên vữa khô).

Vẽ tranh tường: có thể dùng nhiều loại sơn khác nhau, như sơn dầu hay màu nước. Nhưng ngày nay người ta thường dùng sơn acrylic để thi công vẽ tranh tường.

• Vị trí thi công

Tranh bích họa: thường xuất hiện tại các bức tường lớn ở nơi công cộng, dễ dàng nhìn thấy.

Vẽ tranh tường: hay được dùng để trang trí không gian nội thất như phòng khách, phòng ngủ, quán cà phê,…

• Mức độ sáng tạo

Tranh bích họa: thường là tác phẩm của nghệ sĩ trên đối tượng, rất khó để thi công. Họa sĩ cần có yêu cầu kỹ thuật và trình độ chuyên môn nên tranh có tính độc đáo và thủ công rất cao.

Vẽ tranh tường: có tính linh hoạt và đa dạng hơn, đa dạng chủ đề, dễ thi công. Tranh vẽ tường có thể dùng nhiều loại sơn và kỹ thuật khác nhau.

• Độ bền

Tranh bích họa: có độ bền lâu dài hàng thế kỷ do được kết hợp với vữa.

Vẽ tranh tường: có độ bền trên 10 năm, độ bền rất cao so với nhiều dòng tranh khác. Tuy nhiên, độ bền không thể so sánh với tranh bích họa.

• Lịch sử hình thành

Tranh bích họa: có nguồn gốc từ thời cổ đại và được ứng dụng rất nhiều trong nghệ thuật trang trí tôn giáo hay văn hóa.

Vẽ tranh tường: có nguồn gốc từ thời tiền sử và được phát triển trong nhiều nền văn hóa khác nhau.

Những mẫu tranh bích họa đẹp

Ở nước ta, nghệ thuật vẽ tranh bích họa xuất hiện đầu tiên tại làng Tam Thanh ở Quảng Nam vào năm 2016. Hiện nay, nó đang ngày càng phát triển mạnh mẽ và lan rộng đến rất nhiều nơi. Dưới bàn tay tài hoa của các họa sĩ, những bức tường cũ kỹ có thể biến thành những bức bích họa đẹp mắt.

Mỗi bức tranh bích họa có thể là một câu chuyện, một thông điệp tuyên truyền ý nghĩa,… Góp phần tô điểm, làm đẹp cho cảnh quan xung quanh không còn nhàm chán, vô vị nữa. Dưới đây Chọn Thợ đã tổng hợp một số mẫu bích họa đẹp nhất: